Την εβδομάδα που μας πέρασε (18-24 Ιουνίου) πραγματοποιήθηκε επίσκεψη του κλιμακίου της ESA στα Αστεροσκοπεία Χελμού και Κρυονερίου, αποτελούμενη από τους Zoran Sodnik, Donatas Miklusis και Hans Smit με σκοπό την πραγματοποίηση οπτικών ζεύξεων με τον τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο Alphasat.
Το Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) διοργανώνει σχολείο παρατηρησιακής Αστροφυσικής στο Αστεροσκοπείο Κρυονερίου Κορινθίας στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΣΠΑ (κωδικός MIS: 5060675) με τίτλο: «Αναβάθμιση του Αστεροσκοπείου Κρυονερίου με σκοπό την εξυπηρέτηση των αναπτυξιακών στόχων της Περιφέρειας Πελοποννήσου». Το σχολείο θα ξεκινήσει την Παρασκευή, 15 Σεπτεμβρίου και θα τελειώσει την Κυριακή, 17 Σεπτεμβρίου 2023.
Ο αστεροειδής ανακαλύφθηκε στα τέλη Φεβρουαρίου 2023, έχει διάμετρο περίπου 50μ και κινείται με ταχύτητα 28.000 χλμ/ώρα. Η πιο κοντινή του διέλευση από τη Γη (175.000 χλμ) έλαβε χώρα στις 25 Μαρτίου 2023 19:51 UT. Το ΙΑΑΔΕΤ συμμετείχε στη διεθνή παρατηρησιακή καμπάνια, που οργανώθηκε από το Διεθνές Δίκτυο Προειδοποίησης Αστεροειδών (https://iawn.net/), με το τηλεσκόπιο του αστεροσκοπείου Κρυονερίου Κορινθίας. Ο αστεροειδής παρατηρήθηκε περίπου μία μέρα πριν και μερικές ώρες μετά την εγγύτερη απόστασή του με τη Γη, καθώς τότε ήταν ορατός από την Ελλάδα. Τα δεδομένα ελήφθησαν από τους μεταδιδακτορικούς ερευνητές Δρ Αλέξιο Λιάκο (παρατηρητής) και Δρ Σοφία Δερλώπα (υποστήριξη παρατηρήσεων). Στο video βλέπουμε την προσομοίωση της τροχιάς του αστεροειδούς από το flyby visualization tool της ESA (https://neotools.ssa.esa.int/fvt) και την κίνησή του στον ουρανό όπως καταγράφηκε από το τηλεσκόπιο. Στην εικόνα φαίνεται η καμπύλη φωτός του αστεροειδούς για περίπου 35 λεπτά, η οποία μας δείχνει την περίοδο περιστροφής του (περίπου 6,1 λεπτά), αλλά και άλλες περιοδικότητες (με μικρότερες τιμές), οι οποίες σχετίζονται με τη μορφολογία του.
Η πρώτη φάση περιλαμβάνει την αναμόρφωση των κτιριακών υποδομών με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων την Περιφέρειας Πελοποννήσου (~4.3Μ€), ενώ η δεύτερη φάση περιλαμβάνει την αγορά και τοποθέτηση του απαραίτητου επιστημονικού εξοπλισμού στο πλαίσιο του προγράμματος NOA-AEGIS (~10.8Μ€). Οι εκσκαφές ξεκίνησαν από το χώρο όπου αναμένεται να τοποθετηθούν τα δύο νέα τηλεσκόπια του ΙΑΑΔΕΤ: (α) το νέο ρομποτικό τηλεσκόπιο (0.7μ) στο πλαίσιο του NOA-AEGIS και (β) η νέα διάταξη η οποία θα χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο της νέας μεγάλης συνεργασίας του Ινστιτούτου με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), ώστε τα τηλεσκόπια Κρυονερίου και ''ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΣ'' να λειτουργήσουν ως οι μόνοι Ευρωπαϊκοί κόμβοι μετάδοσης δεδομένων μέσω lazer για την αποστολή Psyche της NASA.
Την Παρασκευή 31 Μαρτίου 2023 πραγματοποιήθηκε επίσκεψη μαθητών από το Λύκειο Ξυλοκάστρου στο Αστεροσκοπείο Κρυονερίου. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος ΕΣΠΑ "Αναβάθμιση του Αστεροσκοπείου Κρυονερίου με σκοπό την εξυπηρέτηση των αναπτυξιακών στόχων τής Περιφέρειας Πελοποννήσου". Οι μαθητές και οι συνοδοί καθηγητές είχαν τη δυνατότητα να ξεναγηθούν στους χώρους του Αστεροσκοπείου και να ενημερωθούν για τα τρέχοντα ερευνητικά προγράμματα που υλοποιούνται στο Αστεροσκοπείο Κρυονερίου. Μετά την ξενάγηση, ακολούθησε παρατήρηση με το ηλιακό τηλεσκόπιο.
Το λογισμικό Flash Detection Software (FDS) είναι ένα εργαλείο για την ανίχνευση λάμψεων πρόσκρουσης στη Σελήνη. Αυτό το λογισμικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε ερασιτέχνη ή επαγγελματία αστρονόμο που παρατηρεί τη Σελήνη ή πλανήτες με βιντεοκάμερες ή υψηλού ρυθμού καρέ sCMOS/CCD για την επεξεργασία των δεδομένων και να εντοπίσει όλες τις υποψήφιες λάμψεις πρόσκρουσης.
Το σύστημα αποτελείται από οκτώ συνολικά κάμερες και τοποθετήθηκε σε προσωρινή θέση στο αστεροσκοπείο Κρυονερίου Κορινθίας για τους απαραίτητους τεχνικούς ελέγχους. Οι επτά κάμερες του συστήματος έχουν πεδίο 45×80 μοίρες και καλύπτουν όλο τον ουρανό, ενώ η όγδοη καλύπτει από μόνη της όλο τον ουρανό (fisheye lens), αλλά με μικρή ανάλυση. Η κάθε κάμερα έχει ρυθμό καταγραφής 25 fps και ως κάτω όριο λαμπρότητας το 4ο μέγεθος. Το σύστημα αυτό, μαζί με ένα πανομοιότυπο, το οποίο θα τοποθετηθεί στις εγκαταστάσεις του ΕΑΑ στην Πεντέλη, θα είναι μέρη του ευρωπαικού δικτύου allsky7.net (https://allsky7.net/ ) και θα χρησιμοποιούνται για τη στατιστική των μετεώρων και βολίδων. Όπως δήλωσε ο Διευθυντής του ΙΑΑΔΕΤ/ΕΑΑ Δρ. Σπύρος Βασιλάκος, ”Το Ινστιτούτο το οποίο πρωτοπορεί στην Ελλάδα στον τομέα της πλανητικής ασφάλειας, εντάσσεται πλέον και επίσημα στο εν λόγω δίκτυο”. Επιπροσθέτως, οι καλές συνθήκες παρατήρησης και στα δύο μέρη που θα εγκατασταθούν αναμένεται να προσδώσουν καλής ποιότητας, αλλά και μεγάλης ποσότητας δεδομένα, τα οποία θα συνδράμουν ουσιαστικά στην εν λόγω μελέτη. Επιστημονική υπεύθυνη των οργάνων είναι η Δρα Άλκηστις Μπονάνου, ενώ η εγκατάσταση και οι έλεγχοι έγιναν από τον μεταδιδακτορικό ερευνητή Δρ Αλέξιο Λιάκο. Στις φωτογραφίες φαίνεται ο εξοπλισμός, δύο πολύ λαμπρά μετέωρα (άθροισμα εικόνων), και εικόνες από το software του συστήματος.
Στις 17 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη μαθητών από το Γυμνάσιο Κρυονερίου στο Αστεροσκοπείο Κρυονερίου. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος ΕΣΠΑ "Αναβάθμιση του Αστεροσκοπείου Κρυονερίου με σκοπό την εξυπηρέτηση των αναπτυξιακών στόχων της Περιφέρειας Πελοποννήσου". Οι μαθητές είχαν τη δυνατότητα να ξεναγηθούν στους χώρους και να συνομιλήσουν με το προσωπικό του αστεροσκοπείου.
Στις 3 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη μαθητών από το Αριστοτέλειο Κορινθιακό εκπαιδευτήριο στο Αστεροσκοπείο Κρυονερίου. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος ΕΣΠΑ "Αναβάθμιση του Αστεροσκοπείου Κρυονερίου με σκοπό την εξυπηρέτηση των αναπτυξιακών στόχων της Περιφέρειας Πελοποννήσου". Οι μαθητές είχαν τη δυνατότητα να ξεναγηθούν στους χώρους και να συνομιλήσουν με το προσωπικό του αστεροσκοπείου.
Ο κομήτης έχει μέγεθος περίπου 1 χλμ, τροχιακή περίοδο περίπου 50.000 έτη και προέρχεται από το νέφος τού Oort. Κατά την παρατήρηση, στις 01/02/2023, βρισκόταν στην εγγύτερη απόσταση στη Γη (περίπου 43.000.000 χλμ) και κινούταν με ταχύτητα 57,4 χλμ/δευτ. Φωτογραφίες ελήφθησαν με το 1.2 μ. τηλεσκόπιο Κρυονερίου και sCMOS κάμερα, αλλά και με διοπτρικό τηλεσκόπιο 8 εκ. και DSLR κάμερα. Οι φωτογραφίες αποτελούν σύνθεση πολλών εικόνων. Η ομάδα παρατήρησης αποτελείται από τους: Δρ. Ξυλούρη (Διευθυντής Ερευνών και Αναπληρωτής Διευθυντής ΙΑΑΔΕΤ), Δρ. Μπονάνου (Διευθύντρια Ερευνών), Δρ. Λιάκο (Μεταδιδακτορικός Ερευνητής) και Δρ. Δερλώπα (Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια).
